In 1919 vond in Rusland de jonge onderzoeker Lev Sergejevich Termen een instrument uit, wat de inleiding betekende tot een nieuwe generatie muziekinstrumenten. Dit instrument, wat al gauw bekend kwam te staan als de theremin, of thereminvox, kon worden bespeeld zonder het aan te raken, door de implementatie van het zogenaamde heterodyning-principe.
Bij heterodyning worden de signalen van twee (hoogfrequente) oscillatoren met elkaar vermenigvuldigd, waarna de verschilfrequentie versterkt wordt en met een luidspreker ten gehore gebracht wordt.
In het geval van de theremin kan de frequentie van 1 van de oscillatoren veranderd worden met behulp van een antenne die deel uitmaakt van het electronische circuit. Als er niets is wat het circuit verstoort zal de verschifrequentie 0 Hz zijn, waardoor er niets hoorbaar is. Verstoort de speler echter het veld rond de antenne dan zal het verschil tussen de beide oscillatoren groter of kleiner dan 0 zijn, waardoor een klank hoorbaar wordt. Door het veranderen van de positie van de hand kan de toonhoogte van de klank zodanig veranderd worden dat het mogelijk wordt een melodie te spelen. Door eenzelfde principe nogmaals toe te passen met behulp van een tweede antenne voor de linkerhand, kan vervolgens de luidheid van de klank worden gecontroleerd.
De verwachtingen waren hooggespannen en men verwachte dat dit nieuwe instrument het bestaande instrumentarium zelfs geheel zou kunnen vervangen. Toen na een tijdje het nieuwe eraf was, en ook de onmogelijkheden van het instrument bekend werden schreef een muziekcriticus:
De theremin is nog veel te jong om als volwaardig instrument te worden gezien. Het instrument heeft ongetwijfeld vele toepassingsmogelijkheden, maar de maatschappij is zowel artistiek als esthetisch nog niet voorbereid op een zo grote omslag in de wereld van de muziek. Ook is de theremin technologisch gezien nog niet uit-ontwikkeld. Laten we over 80 jaar eens terugkijken wat er allemaal is gebeurd en of de theremin zich heeft bewezen. Het heeft ten slotte ook jaren geduurd voor de viool terecht kwam in z'n huidige vorm.
(Bovenstaande tekst komt uit Wilco Botermans' scriptie. Wilco Botermans studeerde muziektechnologie aan de HKU in Nederland, en theremin bij Lydia Kavina in Moskou.)